Showing posts with label Collection. Show all posts
Showing posts with label Collection. Show all posts

Between Nepal and India: Echoes of 1971 in South Asia

The crisis in Nepal is eerily similar in some ways to Pakistan’s schism in 1971.

The Himalayan country of Nepal is undergoing one of the largest crises it has ever faced. The crisis is the result of a new constitution. Nepal has been trying to successfully write and implement a constitution sincethe fall of the monarchy in 2008, but had failed to do so until now, having missed multiple deadlines. While it is a relief to many Nepalese that their country finally has a constitution, there is a perception among a large part of the population that the document has been rammed down their throats without their consent. Over recent weeks, protests have erupted in Nepal, especially in its southern regions, killing many and bringing trade and transportation to a halt.
Nepal is now starting to unravel on ethnic lines, especially since the unifying factors of the monarchy and Hinduism are no longer part of the official state ideology or new constitution; there is very little to hold a country as diverse as Nepal together without real federalism. However, the chief problem with Nepal’s new constitution is the fact that it leaves almost forty percent to half of the country’s population unhappy, the people of the Terai or Madhesh. Terai means “plains,” and the Nepalese Terai is a low-lying belt parallel to Nepal’s southern border with the Indian states of Bihar and Uttar Pradesh, home to about half of its population. The people of Madhesh speak languages that are closely related to or are dialects of the Hindi spoken across the border (the lingua franca of the Terai is Hindi) such as Awadhi, Tharu, Maithili, and Bhojpuri.

What did you learn from it?

Don’t fall in love. No, I’m just kidding. I learned a lot. I moved in with my girlfriend when I was 18. Started my own life with her. It was a marriage kind of thing. Living with a girl, it was just too much at that age. But we were so in love. Nothing else mattered. We were all about each other. But when it’s like that and you get your value from that, people will always disappoint you. Your girl or your dude, they’re always going to disappoint you. Your full identity can’t be in that person. My identity was in her. Her identity was in me. When stuff would happen, I would lose my freakin’ mind, and she would lose her mind, and we would fight so hard because we were so invested in each other. Love is a choice. Love is not a feeling. People have made it seem in movies that it’s this fairy tale. That’s not what love is. You’re not gonna want to love your girl sometimes but you’re gonna choose to love her. That’s something in life that I had to figure out. I can’t lean on people. I got to lean on God. I gotta trust in him through all my situations. Then, hopefully, my other relationships will flourish around me. But if I’m gonna be so invested in you, if you die, or something happens to you, I’m gonna be so destroyed, I won’t be able to go on. If I can love you and know that I’m not who I am because you’re being nice to me, but that I love you and I think you’re an incredible person but you’re just as broken as I am on the inside. We’re all just trying to figure it out.

The high-wire bridges of Nepal

The idea of inching along wires high above broad ravines in the mountains of Nepal seems like the stuff of adventure tourism. But for Nepalese villagers, the experience has long ceased to be a novelty.
Many villagers have to endure a perilous journey along the high wires just to get their produce to market, see friends and relatives, or even simply to get to school. A series of accidents in and around the village of Charaudi has bolstered demands for better bridges to cross the often fearsome Trishuli river, as the BBC's Surendra Phuyal reports.
Villagers using a wire bridge in Charaudi

इतिहासको एउटा ट्र्याजडी: भीमसेन थापाको आत्महत्या|

श्रावण ११ - ठीक यही समय हो । आजभन्दा १ सय ७५ वर्षअगाडि भीमसेन थापा मृत्यु आत्मसात् गर्न बिभत्स रूपले संघर्ष गर्दै थिए । सायदै कसैले सोचेको थियो, मुख्तियारका रूपमा ३१ वर्ष देश चलाएका यिनको मृत्यु यति दुःखद हुनेछ । ग्रिक नाटकहरूभन्दा पनि बडो वियोगान्त बन्यो भीमसेन थापाको अन्त्य ।
Bhimsen_thapaमहारानी साम्राज्यलक्ष्मीका नाबालक छोरा देवेन्द्रविक्रमलाई विष खुवाएर मारेको आरोपमा थापा नजरबन्दमा परेका थिए । नजरबन्दमै उनले सुनेछन्, आफ्नी कान्छी श्रीमतीको हुर्मत लिइँदै छ । इतिहासकार बाबुराम आचार्यले लेखेका छन्, 'यस्तो हल्ला त्यति बेला पूरा काठमाडौंमा फैलिएको थियो । यो हल्ला भीमसेन थापासम्म पनि पुग्यो ।' स्वाभाविक रूपमा उनी स्तब्ध भए । अर्का इतिहासकार चित्तरञ्जन नेपालीले लेखेका छन्, 'उनकी स्त्री (भक्तकुमारी) लाई वस्त्रहीन तुल्याई सहर डुलाउने भएको छ र उनले यो दृश्य गुहुमा गाडिएर हेर्नुपर्नेछ ।' थापाको घोर बदनामी हुँदै थियो, उनी त्यसलाई जिउँदै हेर्न र सुन्न चाहँदैनथे । उनलाई भीषण आघात पुगेको थियो।

१८९६ साउन ८ को दिन थापाले आफ्नो जीवनलाई लिएर एक अप्रत्यासित निर्णय गरे, आत्महत्याको । निगरानीमै राखिएको कोठामा उनले खुकुरीद्वारा सेरिएर मृत्यु आत्मसात् गर्ने कदम चाले । निगरानीको स्थितिमा पनि त्यहाँ खुकुरी कसरी पुग्यो ? यो प्रश्नले अझै उत्तर खोजिरहेको छ । केही इतिहासकारले भीमसेन थापाले काँचले सेरिएर आत्महत्याको प्रयास गरेको पनि भनेका छन् । जस्तो चित्तरञ्जन नेपालकै अनुसार, 'उनले विह्वल भई रन्थनिएर झ्यालको ऐना फोडी त्यसैको टुक्राले आफ्नै गलामाथि प्रहार गरे ।'

Please vote for the photo! #UNESCO #ISIC PhotoCompetiton

अनुभव र अनुभूति: अभिहिरो नगर, वाइन पार्टी र नेपालको प्रतिनिधित्तो

cS6f]j/ !^, @))% b]lv l8;]Da/ @!, @))% ;Dd hfkfgsf] xf]SsfO8f] /fHosf] ;fkf]/f] lhNNff cGt/ut cf]ljlx/f] eGg] 7fFpdf ePsf] tflnd sfo{qmddf of] kl+Qmsf/ ;xefuL x'g] cj;/ kfPsf] lyof] . g]kfn, >Ln+sf, j+unfb]z / kfls:tfgaf6 @÷@ hgfsf] b/n] ;DalGwt b]zsf lzIfs tflnd;+u ;DalGwt k|lzIfsx?sf] ;xeflutf ePsf] pQm sfo{qmd cjwL e/df xfdLn] hfkfgsf ljleGg ljBfno, lzIfs tflnd s]Gb|, hfkfgLx?sf 3/k/Ljf/, ljleGg rf8kj{ / ;fF:s[lts sfo{qmdx?df ;xefuL eO{ hfkfgsf] lzIff, ;+:s[lt Pj+ hfkfgn] lj1fg / k|ljlwsf] If]qdf u/]sf] ljsf;nfO{ k|ToIf cfTd;ft ug]{ cj;/ kfOof] . o; n]vdf hfkfgsf] xf]SsfO8f] /fHo cGt/ut cf]ljlx/f] gu/sf] jfOg kf6L{sf] cg'ej g]kfnsf] tkm{af6 xfdLn] g]kfnnfO{ lrgfpg u/]sf] ;fgf] k|of;nfO{ k:sg] sf]lz; u/]sf] 5' .

hfkfgdf zlgaf/ / cfOtaf/ ;/sf/L ljbf x'g] lbg . c? lbg cToGt s8f d]xgt ug]{ hfkfgLx?sf] ljbfsf] lbg eg] ljz]if k|sf/n] ljTg] ub{5 . ljbf eg] kl5 pgLx?sf] pQm lbg s;/L dgfpg] eGg] of]hgf klxn] g} agfpg] ub{5g\ . ljbfsf lbgx?df tflndsf sfo{qmdx? gx'g] x'gfn] xfd|f] sfo{qmdsf] cfof]hs ;+:yfn] lo lbgx?df xfdLnfO{ hfkfgsf] hghLjg, ;+:s[lt, ;fdflhs hLjg, b[Zofsnf]sg nufotsf s'g} g s'g} sfo{qmddf ;+nUg u/fpg] ub{Yof].

I thought to myself, and I cried

Tenth Grade
As I sat there in English class, I stared at the girl next to me. She was my so called "best friend". I stared at her long, silky hair, and wished she was mine. But she didn't notice me like that, and I knew it. After class, she walked up to me and asked me for the notes she had missed the day before and handed them to her. She said "thanks" and gave me a kiss on the cheek. I wanted to tell her, I want her to know that I don't want to be just friends, I love her but I'm just too shy, and I don't know why.

Eleventh Grade

The phone rang. On the other end, it was her. She was in tears, mumbling on and on about how her love had broke her heart. She asked me to come over because she didn't want to be alone, so I did. As I sat next to her on the sofa, I stared at her soft eyes, wishing she was mine. After 2 hours, one Drew Barrymore movie, and three bags of chips, she decided to go to sleep. She looked at me, said "thanks" and gave me a kiss on the cheek. I want to tell her, I want her to know that I don't want to be just friends, I love her but I'm just too shy, and I don't know why. 

Senior Year

The day before prom she walked to my locker. My date is sick" she said; he's not going to go well, I didn't have a date, and in 7th grade, we made a promise that if neither of us had dates, we would go together just as "best friends". So we did. Prom night, after everything was over, I was standing at her front door step. I stared at her as she smiled at me and stared at me with her crystal eyes. I want her to be mine, but she isn't think of me like that, and I know it. Then she said "I had the best time, thanks!" and gave me a kiss on the cheek. I want to tell her, I want her to know that I don't want to be just friends, I love her but I'm just too shy, and I don't know why.

मुस्तांगमा कयौ वर्ष पुरानो गुफाहरु भेटिए|

नेपालको मध्य उत्तर भागमा रहेको मुस्तांगमा करिब १०,००० को संख्यामा जमिनको सतह भन्दा करिब १५५ फिटमाथि आपत्यरिला गुफाहरु भेटिएका छन्| उक्त गुफाहरु निकै पुराना रहेको विश्वाश गरिएको छ| तर तिनीहरु किन बनाइएका हुन् भन्ने कुरा भने खुल्न सकेको छैन| 

  • National Geography ले आफ्नो Youtube मा राखेको केही भिडियोहरु हेरौ:
National Geography live: Sky cave of Nepal Part 1: The Climber:

मोफसलका उत्कृष्ट सृजनाहरु

धेरै दिन पछि ब्लगमा केही लेख्न मन  लागेतापनि लेख्ने बिषयवस्तु नै पाएको थिईन| एकछिन गम्दा-गम्दै अनि डुल्दा-डुल्दै केही राम्रा हरफहरु पढ्ने मौका जुर्यो अनि तिनै हरफहरुलाई ब्लगपोस्ट बनाउन मन लाग्यो|

मोफसलका केही उत्कृष्ट शेरहरु:

बिजेश मिश्र:
उसले छाडे पछि सराबी भएको छु
सराबी भएर नै खराबी भएको छु
भेटिए बाटोमा कतै सुनिदिनु उसलाई
पहिला ठिकै थिए अहिले जथाभावी भएको छु|

गीता खरेल "अनामिका"
अनुउत्तरित प्रश्न खोज्दै जवाफ, धरातल बिनाको बास कस्तो
कालरात्रिमा छालसँगै डुबेको डुंगा, मस्त निन्द्राको आस कस्तो
मुल्य सुची बिना, कुनै वस्तु बाँकि रहेन अब
सबै तामझामको मूल कारक, आमुल्य यो सास कस्तो
आफैलाई देख्न असफल छन्, संसार देखाउने आखाहरू
हजार खुशिहरुले पनि नसाटिने, यही  पिडा खास कस्तो|

छापामार युवतिको डायरी

भनिन्छ युद्धमा प्रेमको अंश हुदैन र प्रेममा युद्धभन्दा पनि समझदारी र समर्पण आधिक हुन्छ| यो पनि भनिन्छ “प्रेम र युद्धमा हरेक कुरा जायज हुन्छ|” तर युद्दका दुई ध्रुबहरु बिचमा एकै साथ प्रेम र युद्द! के त्यो सम्भव होला?

छापामार युवतिको डायरीमा यही कुरालाई देखाउन र प्रस्ट्याउन खोजिएको छ| ६ कक्षा पढ्दा नपढ्दै करिब १५ वर्षको उमेरमा जनाधिकार र सर्बहारा वर्गको सत्ता सुनिस्चितता गर्ने सुनौलो सपना बोकेर जनयुद्धमा होमिएकी छापामार युवतिद्वारा लिखित यस उपन्यास/संस्मरणमा युद्धका दुई ध्रुबबिचको प्रेमलाई बयान गरिएको छ|

जनयुद्धमा हिडेको करिब ३ महिनामा नै पक्राउ परेर ईलामको सैन्य ब्यारेक, प्रहरी हिरासत हुदै जेलसम्म पुगेकी युवति/लेखिकाले सैन्य जवानहरुबाट र पुलिसहरुबाट पाएको माया, घृणा, सद्भाव, आक्रोश, सम्मान तथा तिरस्कारहरु यस रचना मार्फत पोखेकी छिन्| त्यसका अलाबा यस रचनामा सैन्य ब्यारेकभित्रको गतिबिधि, हिरासत तथा जेलमा भोग्नु परेका कस्ठ र यातनाहरु, सैनिक नियन्त्रणमा हुँदाको मानसिक अवस्था, हिरासत तथा जेलमा हुँदाको मानसिक अवस्था, जेलभित्र आफूजस्तै अरु छापामारहरु भेट्दाको खुशी, त्यहाँ भेटिने अन्य मान्छेहरु र तिनीहरुको मानसिकता, गतिबिधिहरु र तिनीहरुको व्यवहार, तत्कालिन ने.क.पा. (माओवादी) र हाल एकिकृत ने.क.पा. (माओवादी) लाई हेर्ने दृष्टिकोण आदिको बारेमा पनि बयान गरिएको छ|

बिक्रम सम्बत २०६७ साल भदौको महिनासम्म चार ओटा संस्करण प्रकाशित भईसकेको यस पुस्तकलाई रत्न पुस्तक भण्डारले प्रकासन गरको हो भने भासिक शुद्दशुद्दी वा सम्पादनको काम पुस्कर पन्थीटेकनारायण ढकालले गर्नुभएको हो|

       जम्मा-जम्मी १६० पृष्ठ रहेको यस उपन्यास/संस्मरणलाई १५ ओटा विभिन्न शिर्षकहरुमा बिभाजन गरिएको छ| मैले तयार पारेको उक्त पुस्तकको यस सारंश/संक्षिप्त टिपोट तिनै शिर्षक अनुसार नै गरेको छु र क्रमिक रुपमा त्यसै अनुसार राखेको छु| प्रस्तुत छ २०४७ साल भाद्र २३ गते पन्चकन्य ७ आठघरे , ईलाममा जन्मिएकी पूर्व ने.क.पा. (माओवादी) छापामार तारा राईअनमोल” द्वारा लिखित “छापामार युवतिको डायरी”को संक्षिप्त टिपोट/सारंश:

World will Admire Nepal: Longest Marathon TV Talk Show Making Guinness World Record

World will Admire Nepal.

This is the longest Marathon TV Talk Show in the world making Guinness World Record with the slogan "Buddha Was Born in Nepal" and hosting continuously for more than 62 hours. This program was hosted by Mr Ravi Lamichhane TV journalist of  CanadaNepal. Congratulation Mr Ravi Lamichhane for your success.This Talk show is started from Lumbini, Birth place of Gautam Buddha (Founder of Buddhism), after lightening the Peace light by Marathon Runner Mr Baikuntha Manandhar and formally started in Studio by Ex-Prime Minister of Nepal and President of UCPN (Maoist) Puspa Kamal Dahal "Prachanda".

नेपालको सिमाना: THE AXE BAND

This song talks about the Boarder Problem between India and Nepal. This song is released by THE AXE BAND and is banned in Nepal Television and Nepal Television 2.

Lost Generation by Jonathan Reed

Below is the Lost Generation Poem by Jonathan Reed and also an inspiring video based on it: 
Read the message, then read it again in reverse. Which generation do you belong in?
I am part of a lost generation
and I refuse to believe that
I can change the world
I realize this may be a shock but
“Happiness comes from within.”
is a lie, and
“Money will make me happy.”

लुकाइएको नेपाली इतिहास (प्रा.डा. एच.जी.बेहर जर्मनी)

राजा महेन्द्रले उनको पुर्खाको गुनगान गरि लेख्न लगाइएको इतिहास हाम्रो पाठ्यक्रममा छ | तर वास्तविक इतिहास लुकाइएको छ | यो पुस्तकले धेरै त्यस्ता लुकाइएका तथ्यहरु अनुसन्धान गरि प्रकाशित गरेको छ | पृथ्वी नारायण शाह सम्बन्धि केहि पानाहरु यहा म प्रस्तुत गर्दै छु | वास्तविकता थाहा पाएपछी निश्चित रुपमा पृथ्वी नारायण शाहका अन्ध भक्त हरु मर्माहत हुने छन् | त्यसैले अन्धभक्त हरुलाई यो किताब पढेर दिमाग खराब नगर्न जानकारी दिन चाहन्छु |

सम्बत १७१६ सम्म पनि गोरखा नरेश नरभूपाल शाह माटोले पोतेको आसन (राजगद्दी)मा बस्थे | उक्त आसन उनलाई असाध्यै अप्ठेरो लाग्थ्यो | नेपाल (हाल काठमाडौँ पाटन भक्तपुर)का राजाहरु चांदीको आसनमा बस्थे भन्ने उनले सुनेको थिए | उनि पनि एउटा चाँदीको आसन बनाउन पाए हुन्थ्यो भन्ने सोच्न थाले |
शक्तिशाली रजौटासित बिहे गरि सम्बन्ध बनाउने र कम्जोर रजौटालाई कज्याउने राजनीति पछ्याउदै सम्पन्न र शक्तिशाली बन्न सिमा बिस्तार गर्ने उद्देस्य लिएर उनले धेरै पल्ट बिहे गरे | तर उनि सफल भएनन् | अन्तमा उनले आफ्नो नीति परिवर्तन गर्ने निश्चय गरे | सम्बत १७३२मा उनले आफ्नो छोरा पृथ्वी नारायणलाइ भक्तपुरको राजासित बस्न पठाए |
त्यो चिठ्ठी, जुन नरभूपाल शाहले भक्तपुरको राजालाई लेखेको थिए, अनुसार उसको छोरालाई यथोचित हुर्काउन र शिक्षादीक्षा दिन नेपालमा मात्रै सम्भव भएको हुनाले त्यस्तो ब्यबस्था मिलाइदिन अनुरोध गरेको थिए |तर उनको वास्तविक उद्देस्य भने उनको छोरालाई त्यहाँको दरवारमा राख्न पाए हुन्थ्यो भन्ने थियो | छोरा नेपाल दर्बार छिर्न पायो भने त्यहाँको गोप्य र महत्वपूर्ण कुरा थाहा पाइन्छ भन्ने थियो |
(अन्य स्रोत बात जानकारी बटुलेर थपेको) : हुन त राजा नरभूपालले यस्तो प्रस्ताब काठमाडौँ र पाटन को राजालाई पनि पठाएका थिए | तर पाटनको राजाले चिट्ठीको कुनै जवाफ दिएनन भने काठमाडौँका राजाले न्वाक्व:मा राखेर हुर्काउने पढाउने भए सहयोग गरुम्ला भनि मौखिक जवाफ दिएर पठाए | न्वाक्व: भनेको हाल नुवाकोट हो जुन काठमाडौँ राज्यको एक प्रदेश थियो र त्यहाँको शासनभार काठमाडौँबाट नियुक्त मल्लले हेर्दथे | काठमाडौँ र पाटनको राजाहरुको एस्तो ब्यबहारबाट नरभूपाल शाहले अपमानित महशुस गरे | तर अत्यन्त धार्मिक स्वभाव र उदार दिलका भक्तपुरका राजाले भने हार्दिक निमंत्रना दिइ शिक्षा दिक्षा दिन स्विकार गरे |

गीर्वाणीको आसु: यो मन मेरो कहिले बुझ्ने हो ।

आसुँ मेरो कल्ले देख्ने यो मन मेरो कहिले बुझ्ने हो ।
मेरो भाग्य लुटी गयो आसुँभित्र म कति रुझ्ने हो …।

आमा, मामा सबै मारे, मामाघर त मेरो मसान जो
घर त मेरो बैगुनी हो, दिदीबैनी भारत ब–सान भो …।।

वीरेन्द्रको रगत बोकी दिदीबैनी हामी रोई बाँच्या’छौँ ।
श्रुति मेरी आमा मरिन्, सपनीमा उनलाई साँच्या’छौ…।।

क्रान्तिकारी बौद्धिक–सांस्कृतिक मञ्च, नेपाल अवधारणापत्र–२०६७

राष्ट्रियता र जनगणतन्त्रका लागि बौद्धिक–सांस्कृतिक अभियान
साहित्यकला तथा बौद्धिक गतिविधिका माध्यमबाट समाजरूपान्तरणमा महŒवपूर्ण भूमिका खेल्नुपर्ने दायित्व पूरा गर्ने हेतुले माक्र्सवाद–लेनिनवाद–माओवादमा प्रतिबद्ध हामी बौद्धिक–सांस्कृतिककर्मीहरूले क्रान्तिकारी बौद्धिक–सांस्कृतिक मञ्च गठन गरी यसको उद्देश्य, नीति तथा कार्यक्रमलाई  सार्वजनिक गरेका छौं ।
समाज, सिर्जना र स्रष्टा
साहित्य, कला र संस्कृति  मान्छेका सामाजिक चेतनाका उपज हुन् । यिनको सम्बन्ध मानवीय आत्मिक र भौतिक अभिव्यक्तिसित छ । सामाजिक प्राणीका नाताले मान्छेले समाजका विविध पक्षहरूको अनुभव गर्दछ र अभिव्यक्तिका विविध रूपहरूमार्फत उसले त्यसलाई समाजमै सम्प्रेषण गर्दछ । कुनै पनि सिर्जना स्रष्टाको अनुभव, अनुभूति र सामाजिक सम्बन्धको उपज हो । योसित स्रष्टाको सामाजिक सम्बन्ध, उसको वर्गीय स्थिति र विश्वदृष्टिकोण गाँसिएको हुन्छ । वर्गीय समाजमा साहित्यकला र बौद्धिक उत्पादन पनि वर्गीय हुन्छन् भन्नुको अर्थ पनि यही हो । यसलाई हामी हाम्रै समाज र सिर्जनाको इतिहासबाट पनि अवगत गर्न सकछौं ।
नेपाली समाज र वर्गीय चिन्तनको ऐतिहासिकता
एकीकृत सामन्ती राज्यको स्थापनासँगै नेपाली समाजमा आर्थिक, राजनीतिक र सांस्कृतिक अन्तर्विरोध नयाँ किसिमले विकसित भयो । सामन्ती राजनीतिक स्वार्थलाई हिन्दू धर्म र सामन्ती सांस्कृतिक अहम्सित जोडेर नेपाली समाजमा लागू गर्न थालियो । आदि कवि भनेर एक थरी इतिहासकारहरूले स्थापित गरेका  भानुभक्तले  एकाध असन्तुष्टिका अभिव्यक्ति दिए पनि उनले सामन्ती आदर्श र अभिजात्य सस्कृतिलाई नै मलजल हाल्ने काम गरे । यिनको तुलनामा गुमानी र यदुनाथहरूकै भूमिका सकारात्मक देखापर्यो । राणाशासनको आरम्भसँगै अश्लील र स्तुतिवादी साहित्यले फस्टाउने अवसर पायो । नीतिवादी र रहस्यवादी चिन्तनमा आधारित भए पनि सन्त साहित्य र यसका विचारक ज्ञानदिल दास र योगमायाहरूले हिन्दू अतिवादको विरोध गर्दै सामाजिक विसङ्गतिप्रति प्रहार गर्ने काम गरे । त्यस बेलाको स्थितिमा  तुलनात्मक दृष्टिले यो प्रगतिशील चिन्तन थियो ।

अफगानिस्तान कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी) को नेपाल कम्युनिस्ट (माओवादी) लाई खुला विरोधपत्र

अफगानिस्तान कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी) को नेपाल कम्युनिस्ट (माओवादी) लाई खुला विरोधपत्र
(रिमसित सम्बद्ध पार्टी र सङ्गठनहरुलाई समेत वितरित)
गोकुल जोसीको एउटा कविता आज पनि त्यत्तिकै  चर्चित छ—“नमार गरिबलाई नजाऊ अङ्ग्रेजी पल्टनमा ।” रामेश र मञ्जुलले सङ्गीत र स्वर दिएर यसलाई थप लोकप्रिय बनाएका थिए/छन् । हामीले पञ्चायती कालमा निकै गुनगुनायौँ–गोष्ठी– सभाहरूमा ।
हामीले असमान सन्धिहरूको विरोध गर्दै आएका छौं । राष्ट्रिय स्वाधीनताको इतिहासको कुरा गर्दा सुगौली सन्धिले पारेको असरबारे निकै कुरा गर्छौँ ।  यसैका कारण नेपालीसित भाडाका सिपाहीको विशेषण गाँसिएको छ । यही सन्धिले नै हामीलाई नेपाली र गोर्खामा विभाजित गरेको हो ।
गोर्खाभर्ती एउटा कलङ्क हो –राष्ट्रिय स्वाधीनता र अस्मिताको इतिहासमा । यो एक किसिमले  युवाहरूको बेचविखन नै थियो । त्यसैले हामीले हिजोका दिनमा गोर्खाभर्ती बन्द गर, सुगौली सन्धि खारेज गर,को नारा खुब लगायौ“ । इमानदार, बहादुर र लडाकु गोर्खाहरू लड्न कहिले कता र कहिले कता पुगे । चीन, पाकिस्तानविरुद्ध लडे, कार्गिलमा ढले । भारतमा राष्ट्रिय मुक्ति युद्ध लडिरहेका जनताका विरुद्ध गोर्खेहरूको प्रयोग गरिन्छ । ‘शान्ति सेना’ का नाममा अहिले ब्रिटिस आर्मीका नेपाली युवाहरू अमेरिकी साम्राज्यवादको आक्रमणकारी कुकृत्यलाई सघाउन इराक र अफगानिस्तानमा छन् । साम्राज्यवादको सहयोगी बनेर ती  न्यायप्रेमी जनताका घृणा र उपेक्षाका पात्र बनेका छन् ।
अफगानिस्तानमा नेपाली दाजुभाइहरू विद्रोही दबाउन पठाइएको छ । नेपाली दाजुभाइहरू विद्रोहीको मारमा परेका समाचार आइरहेका छन् । यस विषयमा रिमसित सम्बद्ध सङ्गठनहरू र टिप्पणाीकारहरू, त्यसमा पनि  अफगानिस्तान कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी)ले बारम्बार प्रश्न उठाइरहेको छ ।  यसमा प्रयुक्त भाषाले हामीलाई निकै घोच्तछ । यहाँ हामीले अफगानिस्तान माओवादी पार्टीको खुला विरोधपत्रको प्रमुख अंश प्रकाशन गरेका छौ“ —सम्पादक । )

एस्डी मुनीको ‘माओवादीलाई पहाडबाट ओह्राल्दा’ शीर्षक लेखको अनुवादित केही अंशहरू

नेपाल–भारतको सम्बन्ध सधैभरि विवेकको परिणाम हुन सकिरहेको छैन । यद्यपि नेपालको राजनीतिक स्थिरता र आर्थिक समुन्नतिलाई यसको अथाह जलविद्युतको सम्भाव्यता र भारतसगको सहज र निरन्तर व्यापार सम्बन्धलाई प्राथमिकतामा राख्दा यो सधै नै सुरक्षा स्वार्थद्वारा निर्धारण हुनगएको छ । यो सुरक्षा चासोलाई सधैभरि नेपालमा भारतको संलग्नतासहितको सम्बन्ध र क्षेत्रीय चासोहरु, अझ स्पष्ट रूपमा भन्नुपर्दा नेपालमा भारतको रणनैतिक स्थानको संरक्षण र यसको सुदृढीकरणका सम्बन्धित सर्तहरुसग जोडिएको छ । भारतले नेपालमाथि भएको गैर–क्षेत्रीय शक्तिहरु जस्तै संयुक्त राज्य अमेरिका र यसका प्रतिद्वन्दीशक्तिहरु चीन र पाकिस्तानको रणनैतिक उपस्थितिलाई देखेर बढि संवेदशीलताका साथ लिएको छ । नेपाली राष्ट्रवादीहरुका साथ साथै दुरासय राख्ने वैदेशिक शक्तिहरुले नेपालको खुला सीमाना प्रयोग गरेर भारतको सुरक्षालाई कमजोर बनाउन चाहन्छन् ।

भारतको स्पष्ट चाहना र दृष्टिकोणलाई नेपाल र भारत सम्बन्धमा रहेका बहुपक्षीय साझेदारहरु बीचको सन्तुलनद्वारा निश्चित आकार दिने गरिएको छ । यी साझेदारहरु प्रतिधु्रवीय र भिन्न अस्तित्व राख्नेहरु रहेका छन्, जो एक आपसमा मिल्न सक्ने स्वार्थद्वारा प्रेरित छैनन् । यी मध्ये कतिपय त भारतको पराष्ट्र मन्त्रालयको पहुाच भन्दा कयौं गुणा टाढा छन् । यी सम्बन्धित पक्षहरु जो राजनैतिक तथा प्रशासकीय संस्थापन (गृह, अर्थ, वाणिज्य मन्त्रालयहरु, गुप्तचर संस्था, राष्ट्रिय सुरक्षाका अङ्गहरु र प्रधानमन्त्रीको कार्यालय), भारतीय सेना, जसको नेपालको शाही सेनासाग परम्परागत भ्रातृत्वपूर्ण सम्बन्ध छ र स्वाधीनतासागै भारतमै राखिएका सातवटा गोर्खा रेजिमेन्टहरु छन्, व्यापारिक समुदाय, सत्तासीन वर्गहरु जसको नेपालका सामन्तवादी शासकहरुसाग घनिष्ट र पारिवारिक सम्बन्ध छ (शाहहरु र राणाहरु), भारतीय राजनीतिक पार्टी र तिनका नेताहरु, जसको नेपाली समकक्षीहरुसाग अत्यन्तै नजिकको संस्थागत तथा वैयत्तिक सम्बन्धहरु छन्, हिन्दू धर्माबलम्बी समूहहरु जसमा शंकाराचार्य, विश्वहिन्दू परिषद् र राष्ट्रिय स्वयम सेवक छन् र अन्त्यमा नेपालसग जोडिएका भारतीय राज्यहरु रहेका छन् । त्यसैगरी भारतमै पनि ठूलो सङ्ख्यामा प्रवासी नेपालीहरु (१ करोड जति जनसङ्ख्या छ) जसको भारतीयहरुसाग विशाल सामाजिक तथा पारिवारिक सम्बन्धहरु छन् ।